|
جشن شب يلدا يک جشن کاملا زنده است و همه مسيحيان جهان اين جشن
را با نام جشن تولد مسيح برگزار می کنند .يلدا و مراسمی که در
نخستين شب بلند زمستان و بلندترين شب سال برپا می کنند سابقه
ای بسيار دراز داشته و مربوط می شود به ايزد مهر .اين جشن که
يکی از کهن ترين جشن های ايران باستان است در اصطلاح به آن شب
چله هم می گويند .چله بزرگ از يکمين روز دی ماه جشن خرم روز تا
دهم بهمن که جشن سده است به طول می انجامد و آنرا چله بزرگ می
نامند به آن دليل که شدت سرما بيشتر است آنگاه چله کوچک فرا
ميرسد که از دهم بهمن تا بيستم اسفند به طول می انجامد و سرما
کم کم کاسته می شود .چله اول که اولين روز زمستان و يا نخستين
شب آن می باشد تولد مهر و خورشيد شکست ناپذير می
باشد زيرا مردم دوره های گذشته که پايه زندگيشان بر کشاورزی و
چوپانی قرار داشت و در طول سال با سپری شدن فصل ها و تضاد های
طبيعت خو داشتند و بر اثر تجربه و گذشت زمان با گردش خورشيد و
تغيير فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت حرکت و
قرار ستارگان آشنايی يافته و کارها و فعاليتشان را بر اساس آن
تنظيم می کردند و بتدريج دريافتند که کوتاهترين روزها آخرين
روز پاييز يعنی سی ام آذر و بلندترين شبها شب اول زمستان است
اما بلافاصله بعد از اين با آغاز دی روزها بلندتر و شب ها
کوتاهتر می شود . اقوام قديم آريايی جشن تولد آفتاب را آغاز
زمستان می گرفتند خصوصا ژرمن ها که اين ماه را به خدای آفتاب
نسبت می دهند و زياد هم بی تناسب نيست چرا که آغاز زمستان مثل
تولد خورشيد است که از آن روز در نصف کره شمالی رو به افزايش و
ارتفاع و درخشندگی می گذارد و هر روز قوی تر می شود.در اين شب
آتش بر می افروختند تا تاريکی و عاملان اهريمنی و شياطین نابود
شده و بگريزند و هم چنان که خورشيد به مناسبت فروغ و گرمای
کارسازش تقدس پيدا کرده بود آتش نيز همان والايی را نزد مردمان
دارا شد .چون تاريکی فرا می رسيد در پرتو روشنايی آتش تاريکی
اهريمنی را از بين می بردند . در شب يلدا يا تولد خورشيد افراد
دور هم جمع می شدند و جهت رفع اين نحوست آتش می افروختند و
خوان ويژه مانند سفره ای که عيد نوروز تهيه می کنند اما
محتويات آن متفاوت است می گستراندند و هر آنچه ميوه تازه فصل
که نگهداری شده بود و ميوه های خشک در سفره می نهادند . اين
سفره جنبه دينی داشته و مقدس بود و از ايزد خورشيد روشنايی و
برکت می طلبيدند تا در زمستان به خوشی سر کنند . و ميوه های
تازه و خشک و چيزهای ديگر در سفره تمثيلی از آن بود که بهار و
تابستانی پر برکت داشته باشند و همه شب را در پرتو چراغ و نور
و آتش می گذراندندتا اهريمن فرصت دژخويی و تباهی نيابد .سفره
شب يلدا سفره ميزد است و ميزد عبارت است از ميوه های تر و خشک
نيز آجيل يا به اصطلاح زرتشتيان لرک که از لوازم اين جشن بود
که به افتخار و ويژگی مهر يا خورشيد برگزار می شد.در ادبيات
پارسی نيز شعرا زلف يار و همچنين روزهای هجران را از حيث سياهی
و درازی بدان تشبیه می کنند
روز رويش چو بر انداخت نقاب از سر زلف گويی از روز
قيامت شب يلدا بر خاست
بر آی ای صبح مشتاقان اگر هنگام روز آمد که بگرفت اين
شب يلدا ملال از پر و نيم
نظر به روی تو هر بامداد نوروزيست شب فراق تو
هر گه که هست يلدا ايست
امروز هم ايرانيان در سراسر جهان اين جشن زيبا را در کنار
يکديگر برگزار می کنند و به خواندن شاهنامه و گرفتن فال حافظ
می پردازند .شب چله بر تمامی دوستان و هم ميهنان عزيز فرخنده
باد .هميشه شاد باشيد و اهورايی. پاينده ايران |